Blog winner Daisy: Meet the women that pick our tomatoes (in Dutch)

12 October 2015

Photo Daisy ScholteDutch blogger Daisy Scholte (this is a link to her blog) won our Roving Reporter’s competition and visited Morocco last week to meet the women that pick our tomatoes.

Here’s her compelling blog (in Dutch):

Dit zijn de vrouwen die onze tomaten plukken

“Lost”. Dat is het antwoord wat ik krijg als ik tomatenplukker Zahra vraag hoe ze de toekomst van haar kinderen ziet.

We worden afgezet in een klein dorpje, net buiten Agadir en in de buurt van de grote tomatenplantages. Het is niet meer dan een verzameling vierkante, grijze blokken, onbeschilderd of zelfs onaf. Het is stoffig en droog. Hier ontmoeten wij vandaag de tomatenplukkers en -verpakkers die durven te praten over hun werk. Dat is nogal wat, want in het verleden zijn al heel wat arbeiders ontslagen toen zij openlijk spraken over de arbeidsomstandigheden in de tomatenindustrie.

_MG_2980

We ontmoeten de dames in het kantoor van de lokale afdeling van de vakbond. Die bestaat pas een paar jaar en heeft al veel gedaan voor de vrouwen hier. Het kantoor heeft gele muren met vlekken en is amper tien vierkante meter. Geen ramen. Op de muur staat een tekst in het Arabisch. Om de klok hangt een paarse, glimmende slinger. Zo een die wij in december in de kerstboom hangen. Er kruipt een grote kakkerlak omhoog langs de muur.

Op plastic tuinstoeltjes zitten negen dames te wachten op onze komst. Ze dragen allemaal een hoofddoek en gekleurde jurken. Ik lach naar ze als ik wat ongemakkelijk de kamer in loop en een plekje zoek achterin.

We spreken niet dezelfde taal. De gids vertelt me dat ik de vrouwen alles mag vragen. Alles? Ik pak mijn verfrommelde boekje en blauwe Bic pen. Nu ben ik een journalist en mag ik alles vragen.

450 kilo tomaten per dag De meeste vrouwen zijn niet veel ouder dan ik. Dertig, vijfendertig. Ze zien er ouder uit. Het zijn moeders met een man en een huis. Zahra is de aanvoerder van de groep. Niet gekozen, maar een natuurlijk leider. Zij neemt het woord, de rest knikt instemmend.

_MG_2923

Zahra vertelt dat ze elke ochtend om zes uur opstaat om brood en thee te maken voor haar kinderen. Daarna bereidt ze een lunch voor haarzelf en haar gezin. Zahra neemt het mee naar haar werkt. Haar kinderen eten thuis. Om acht uur moet ze zich melden op de tomatenplantage. Ze draagt een speciale werkblouse en een schort van het bedrijf. Dat is één van de successen van de vakbond.

Het werk is zwaar. In de kassen kan het soms wel 52 graden worden. Op een goeie dag is het 35 graden. Gelukkig is er een kraan waar de vrouwen water kunnen drinken. Per persoon moeten de arbeiders elke dag vijftien kisten met rijpe tomaten vullen. Een volle kist weegt dertig kilo. Ik maak een snelle rekensom. Dat is 450 kilo tomaten per dag! Zahra laat lachend haar spierballen zien als ze hoort dat ik verbijsterd ben over de gewichten waar zij elke dag mee zeult.

_MG_2883

Als de zon haar hoogste punt bereikt krijgen de dames anderhalf uur pauze. Tijd om naar huis te gaan hebben ze niet. Meestal wonen ze te ver weg of is er geen vervoer. Op rustige dagen is het werk om vier uur klaar. Maar in de drukke periode, van december tot februari, is werken tot elf uur ’s avonds geen uitzondering. Wie er dan voor de kinderen zorgt als vader ook werkt? Oma als die nog leeft. Bij Zahra is haar oudste van zeven dan verantwoordelijk thuis.

De toekomst van haar kinderen

Ik voel dat het minder lastig wordt om vragen te stellen. Zelfs de heel persoonlijke vragen. Wat verdien je per uur? Thuis zou ik me schamen die vraag zomaar aan een vreemde te stellen. De tolk maakt het makkelijker. Alsof hij de vragen stelt, niet ik. De vrouwen verdienen € 6,- per dag. Zelfs per uur zou ik er mijn bed nog niet voor uitkomen. De vrouwen werken zes dagen per week en verdienen dus € 156,- per maand. Wie echt klein woont betaalt € 60,- huur per maand. Brood voor een dag kost minstens een euro. Dat is dus € 30,- per maand. Reken maar uit. Er is nog € 66,- over voor de rest: schoolgeld, ziektekosten, eten (alleen brood is niet genoeg), telefoonrekening, transport, kleding, etc. ‘Sparen voor onvoorziene kosten’ ga ik niet eens noemen in het rijtje.

Wat Zahra nog het ergste vindt, is dat er geen geld is voor een schaap tijdens het Offerfeest. Dat is nog erger dan Kerstmis overslaan omdat er geen geld is voor een boom.

Ik vraag hoe ze de toekomst van haar kinderen ziet. Voor het eerst deze middag is ze stil. Ze slaat haar ogen neer en het vrolijke kuiltje in haar rechterwang verdwijnt. Een diepe zucht: “Lost.” Dat is het antwoord waar ik het mee moet doen. Het lijkt wel alsof ze er niet over wil praten. Er niet aan wil denken. Alsof het er dan niet is.

Het gesprek is op. De energie is eruit. Nu heb ik echt alles gevraagd. Misschien heb ik zelfs wel te veel gevraagd.

_MG_2934

Ik bedank de vrouwen voor hun moed en zeg ze eerlijk dat ik geen dag met ze zou kunnen ruilen. Daar ben ik niet sterk genoeg voor. Het wordt stil. Er rolt een traan over de wang van Zahra. Die veegt ze weg voordat ik ‘m zie. Maar ze is al te laat. Ze bedankt ons dat we de moeite nemen om naar haar te luisteren. Ze vraagt of ik haar verhaal thuis wil vertellen en hoopt hardop dat het zal helpen. Dat het ietsje beter wordt als ik vertel wat ik vandaag gehoord heb.