Ontwikkelingsland – Boerderij / plantage
De druif is de vrucht van een wijnstok en bestaat al 130 miljoen jaar. Hij behoort tot de oudste planten op de wereld. Boeren verbouwen druiven op grote wijngaarden. Niet alleen het druiven plukken is zwaar werk. De druif heeft het hele jaar door veel aandacht nodig. Naast oogsten worden wijnstokken gesnoeid, druiven gesorteerd en inpakt.
Ontwikkelingsland - Verwerking en export
Druiven worden in kratten per truck vervoerd. Voor langere afstanden worden druiven gekoeld. De productie van wijn vindt veel op de boerderij zelf plaats. In andere gevallen wordt wijn in een speciaal productiebedrijf gemaakt. De productie en verwerking van druiven in het land waar de druiventeelt plaatsvindt wordt meestal gedaan door nationale bedrijven. Westerse bedrijven zorgen voor het transport en distributie van wijn en andere producten.
Westen - Import en Verwerking
Verse druiven worden gekoeld (-1ºC) naar het Westen vervoerd. Dit gebeurt per boot, vliegtuig en vrachtwagen. Druiven rijpen na de pluk niet verder en moeten voorzichtig behandeld worden.
Westen - Detailhandel
Druiven, rozijnen en wijnen worden ingekocht door importeurs en komen bij ons in de supermarkt te liggen. Rozijnen worden verpakt of toegevoegd aan gemixte noten, ontbijtgranen en koekjes. 71% van de geproduceerde druiven is bestemd voor wijn. 27% van de druiven wordt in verse vorm op de markt gebracht. Producten met druiven in gedroogde vorm, rozijnen, nemen 2% in van de wereldproductie in.
Discriminatie van vrouwen.
In Zuid-Afrika krijgen vrouwen minder loon. Getrouwde vrouwen werken onder het contract van hun man. Ongetrouwde vrouwen krijgen wel een contract, maar met minder voorzieningen dan ongetrouwde mannen. Daarnaast krijgen vrouwelijke werknemers geen zwangerschapsverlof. Willen ze hun baan behouden, dan moeten ze gewoon doorwerken.
Discriminatie
Er ontstaan sociale problemen bij de mensen die werken op plantages omdat zij gediscrimineerd worden door de werkgevers Op Zuid-Afrikaanse wijngaarden zijn de meeste seizoensarbeiders zwarte Afrikanen. De eigenaren zijn echter veelal blank. De arbeiders ervaren discriminatie bij het aannemen van werknemers. Alcoholmisbruik, kindermishandeling en geweld tegen vrouwen komt voor. Sommige boerderijen in de West Kaap betalen hun werknemers uit in wijn.
Arbeidsomstandigheden
In Chili hebben wijnplukkers geen recht op basisvoorzieningen als een minimumloon en ziektekostenvergoeding. In Zuid-Afrika komen de meeste arbeiders van buurlanden of sloppenwijken. Deze arbeiders hebben minder vastigheid bij hun arbeidsovereenkomst. Zij hebben minder rechten waardoor zij niet in aanmerking voor gratis voorzieningen. Voor seizoensarbeiders die minder werken dan vier maanden is er geen recht op een werkeloosheidsverzekering.
Kinderarbeid
Er zijn drie vormen van kinderarbeid gerapporteerd. Het gaat om Afrikaanse kinderen die loon krijgen, gekleurde kinderen die geen loon krijgen en kinderarbeid bij migranten. Deze laatste groep is het meest kwetsbaar. Zij zijn ver van huis en hebben vaak onvoldoende bescherming. In de West Kaap zijn gevallen bekend waar kinderen op de boerderijen moeten werken voor het afbetalen van hun schuld. Het gaat om kosten van onderdak en eten.
Pesticiden
De hoeveelheid pesticiden en chemische bestrijdingsmiddelen die op wijngaarden gebruikt worden kan gevaarlijk zijn voor de gezondheid en de omgeving. Er wordt daarnaast onvoldoende gelet op gezondheids- en veiligheidsaspecten. De EU heeft strenge invoerregels opgelegd met betrekking tot het gebruik van pesticiden. Zo is er een vastgestelde toegestane hoeveelheid pesticiden die op druiven mag zitten. Druivenboeren worden zo gedwongen minder pesticiden te gebruiken. Een mindere oogst kan het gevolg zijn.
Minimaal marktaandeel voor boeren
80% van de Nederlandse druivenmarkt wordt gedomineerd door grote bedrijven. De toegang op deze markt is voor kleinere boeren minimaal. In Chili verliezen kleine wijnboeren hun land doordat dit verkocht wordt aan exportbedrijven. Kleinere wijnboeren worden uit de markt gezet door de grotere marktspelers.
Minder kennis in ontwikkelingslanden
Wijn wordt zowel in Europese landen, zoals Frankrijk en Spanje, als in ontwikkelingslanden geproduceerd. Ontwikkelingslanden hebben echter minder technische en economische kennis, wat een groot nadeel is.
Fair trade
In de druivensector bestaan fairtrade initiatieven als WIETA en Max Havelaar. WIETA is een initiatief van verschillende investeerders. Het is een non-profit organisatie op vrijwilligersbasis die staat voor ethisch verantwoorde handel. WIETA richt zich voornamelijk op de wijnsector en in de toekomst op de hele agrarische sector.
Coöperaties
Coöperaties zorgen ervoor dat kleinschalig producerende boerderijen hun krachten kunnen bundelen en daarmee hun markt vergroten. Samen kunnen boerderijen sterker staan in het onderhandelen met grote bedrijven. In Zuid-Afrika zijn dit Bouwland en Bouvlei Wines. Zij willen bijvoorbeeld de arbeiders op de boerderijen betrekken bij de wijnproductie en verkoop. In Argentinië bestaat La Riojana. Dit is een coöperatie met 500 boeren die allen op kleine schaal produceren. De boeren krijgen een eerlijke prijs, sociale voordelen, verzekering voor schade door storm en toegang tot technische assistentie en advies.
Organische productie
Stellar Organic Winery in Zuid-Afrika is het grootste organisch producerende wijnbedrijf. Er zijn acht boerderijen in de omgeving die Stellar druiven levert. De arbeiders en hun familie ontvangen gezondheidszorg, gratis onderdak en scholing voor de kinderen. Afvalproducten worden gerecycled waar mogelijk. De velletjes van de geperste druiven worden bijvoorbeeld gebruikt als compost. Chemische bestrijdingsmiddelen zijn verboden. Wespen, kevers en eenden worden daarom gebruikt ter bestrijding van plagen.
Meer macht voor vrouwen
Er bestaan initiatieven ter stimulering van meer macht en bevoegdheid bij vrouwen binnen de druivensector. Vrouwelijke arbeiders op wijngaarden worden ondersteund op het gebied van advies, support, veiligheid en gezondheidszorg. Vrouwen worden bijgeschoold waardoor zij meer kennis en bewustzijn hebben over sociale en gezondheidsproblemen. Vrouwen kunnen hierdoor meer opkomen voor hun rechten.
English
