Ontwikkelingsland – Visserij/kwekerij
Kleinere soorten garnalen zoals de Hollandse worden door vissers in het wild gevangen. De grotere tropische soorten worden ook in het wild gevangen, maar worden vooral gekweekt in garnalenkwekerijen. Kwekers vangen de jonge vrouwtjesgarnalen. Zij leggen vervolgens eitjes die in broedplaatsen uitkomen. Jonge garnalen worden ook wel gekocht bij vissers. De garnalen blijven op de kwekerij tot ze groot genoeg zijn om verkocht te worden. De groei van eitje tot garnaal duurt vijf weken.
Drie verschillende vormen van garnalenkweek
Er zijn drie verschillende vormen van garnalenkweek. Deze verschillen vooral in dichtheid en garnalenproductie per hectare. Bij de intensieve garnalenkweek wordt er grootschalig geproduceerd. In vele kweekvijvers worden larven opgekweekt. Bij semi-intensieve kwekerijen wordt een groot deel van de larven gevangen met netten. De extensieve garnalenkweek is kleinschalig en vindt veelal plaats in baaien en aan mondingen van rivieren. Er wordt gebruik gemaakt van het tij dat vers voedsel, water en larven aanlevert.
soort garnalen kweek
| omschrijving
| garnalen dichtheid per ha
| grootte kweekvijvers in ha
| garnalen productie per ha
|
intensief | grootschalige kweek van larven in kweekvijvers | 300.000 | 0,1 a 1,5 | 5000 - 20.000 |
semi- intensief | veel vangst m.b.v. netten | 100.000 a 300.000 | 2 a 30 | 500 a 5000 |
extensief | kleinschalig. in baaien, mangroves en mondingen van rivieren | 25.000 | 2 a 100 | 50 a 200 |
n.b. een hectare (ha) is net zo groot als twee voetbalvelden
Ontwikkelingsland – Verwerking en export
De gevangen en gekweekte garnalen worden bijeengebracht op een verzamelpunt in het land van herkomst. Thailand en India zijn landen waar veel verwerking plaatsvindt. Het gaat om pellen, koken en invriezen. Van hieruit worden ze overgebracht naar een veiling, waar ze opgekocht worden door importeurs.
Westen – Import en verwerking
De garnalen arriveren in bevroren toestand. Wanneer de garnalen niet voor de export al gepeld zijn, sturen EU-importeurs de ongepelde garnalen vaak naar Oost-Europa of Noord-Afrika. Daar ontdoen arbeiders in grote pelfabrieken de garnalen van hun schaal.
Westen – Detailhandel
De gepelde garnalen worden vervolgens opnieuw verpakt. De importeurs verkopen de garnalen vers of ingevroren aan supermarkten en restaurants.
Deze problemen komen voor bij de tropische Black Tiger garnaal.
Kinderarbeid
In verschillende landen is kinderarbeid gerapporteerd bij garnalenkweek. In India komt het voor dat een kind werkdagen van twaalf uur maakt en in Thailand zelfs werkdagen van vijftien uur. Zij werken de hele dag met zout water en vis waardoor zij huidirritaties krijgen. Beschermende handschoenen gebruiken zij niet omdat dit het werk vertraagd. De kinderen zitten vaak lang gehurkt op de grond. Ze moeten scherp gereedschap zoals messen gebruiken waardoor zij last hebben van wondjes en schrammen.
Mangroves verdwijnen
Het starten van een garnalenkwekerij heeft vaak rampzalige gevolgen voor de natuur eromheen. Op grote schaal worden mangroves gekapt om er garnalen te kunnen kweken. De mangrove is een eeuwenoud en kwetsbaar overgangsgebied tussen het droge land en de zee. De wortels houden de kustlijn vast. Zodra mangroves gekapt worden treedt meestal snel erosie op. Voor veel dieren fungeert de mangrove tevens als voedingsbron. Zij zijn vaak afhankelijk van de leefomstandigheden in een mangrove.
De Tsunami heeft op 24 december 2004 veel schade aangericht en kon soms wel 600 meter landinwaarts komen. Als er niet zoveel mangroves gekapt waren voor de garnalenkweek, zou de vloedgolf minder schade aan het land aangericht hebben.
Eigendomsrecht van garnalenvijvers
De garnalenproductie brengt een aantal sociale problemen met zich mee. Zo zijn er regelmatig conflicten tussen landeigenaren en garnalenkwekers over het gebruik van grond en toegang tot de kust. Daarnaast worden garnalenpellers in fabrieken en arbeiders op garnalenkwekerijen vaak uitgebuit.
In Indonesië bijvoorbeeld, komt het voor dat bedrijven grote stukken kust met mangroves in garnalenvijvers veranderen. Kleine boeren kopen daar een of meer vijvers op met woonhuis en gaan garnalen produceren. Door zeven à acht jaar hun opbrengst aan het grote bedrijf te geven, denken zij daarna onafhankelijk te kunnen produceren. De werkelijkheid laat zien dat het bedrijf de voorwaarden en prijzen bepaalt en de rekeningen bijhoudt. Boeren hebben hier weinig zicht op. Wanneer de oogst faalt, komt tevens alle schuld op de boeren terecht. De boeren komen steeds dieper in de schulden.
Verstrikte vissen
Hoewel meeste garnalen gekweekt worden op boerderijen, wordt een klein deel in het wild gevangen. Bij elke garnalenvangst raken veel zeedieren in de netten verstrikt die daar niet horen. De garnalensector produceert maar liefst 27% van de totale ‘bijvangst’ in de visindustrie, terwijl garnalen maar 2% vormen van de visproductie ter wereld. Bovendien is er veel vis nodig om de garnalen in kwekerijen te voeren. Op deze manier gaat het produceren van garnalen ten koste van andere soorten zeedieren.
Aantasting natuur en gezondheid
Bij de garnalenproductie worden pesticiden, desinfecteermiddelen, hormonen en antibiotica gebruikt. Dit heeft mogelijk een negatief effect op de menselijke gezondheid. Ook wilde dieren die in de omgeving leven kunnen vergiftigd worden. Daarnaast vervuilt dit het landschap en drinkwater in de buurt van garnalenvijvers. De garnalenproductie kan erosie veroorzaken, water vervuilen en koraalriffen en zeewier aantasten. Doordat garnalenvijvers zout water bevatten verzilt de bodem. Lokale bewoners en de overheid hebben onvoldoende financiële middelen om maatregelen te treffen.
Komst van meer duurzame garnalenproductie
Nederland, Maleisië en Indonesië werken samen en hebben gezamenlijke afspraken over vis- en garnalenhandel. Indonesië en Maleisië exporteren garnalen en willen allebei de garnalenproductie verhogen in de toekomst. Het aandeel van Nederland in de samenwerking is het helpen van lokale gemeenschappen met duurzaam(er) produceren. Hier houdt de Nederlandse organisatie IUCN maar ook het WWF Indonesia zich mee bezig. Het IUCN draagt bij aan het behoud en een verantwoord beheer van de natuur. Ook is er een gids ontwikkeld door Food and Agriculture Organization (FAO), Network of Aquaculture Centres in Asia-Pacific (NACA), United Nations Environment Programme (UNEP), World Bank en WWF. Dit is een gids over verantwoorde garnalenproductie: ‘International Principles for Responsible Shrimp Farming 2006’. Deze gids bevat informatie over indelingen van kwekerijen, broedplaatsen, larven, watermanagement, voedselveiligheid, gezondheid en sociale verantwoordelijkheid.
Initiatieven tegen kinderarbeid
In India werken NGO’s aan het tegengaan van kinderarbeid op visplatformen. Dit doen zij door campagnes op te zetten die mensen bewust maken van de ernst van kinderarbeid. Het ‘Ministry of Labour and Employment’ in India heeft ‘National child Labour Projects’ (NCLP) tot stand gebracht. Zij gaan kinderarbeid tegen en bieden die kinderen onderwijs, voedingssupplementen en treden op tegen zwaar werk. Overigens zijn zij niet alleen in de garnalensector maar ook in andere sectoren actief. In Thailand heeft de overheid ook een dergelijke campagne opgezet.
English
