Ontwikkelingsland – Boerderij
Sinaasappels groeien aan bomen die het hele jaar groen blijven en vier tot vijftien meter hoog kunnen worden. Sinaasappelplukkers halen met behulp van een ladder de sinaasappels uit de bomen. De sinaasappels worden in kisten verzameld en gaan per vrachtwagen naar het inpakstation.
Ontwikkelingsland - Verwerking en export
In het inpakstation worden ze gesorteerd op grootte en kwaliteit. Bij de kwaliteitscontrole worden ze ingedeeld in de categorie hand- of perssinaasappel. Tijdens deze kwaliteitscontrole wordt gekeken naar de zuurgraad van het sap, de hardheid en de hoeveelheid pitten. Handsinaasappels worden vervolgens gewassen, gestickerd en in dozen verpakt. De sinaasappels worden in koelcontainers naar Europa verscheept. Perssinaasappels worden gewassen waarna ze in de extractor (persmachine) geperst worden. Het sap gaat in een verdamper die het water eruit haalt en het sap pasteuriseert (kortstondig verhitten). Dit geconcentreerde sap wordt verscheept naar Europa. Het sap wordt geconserveerd door het in te vriezen. Deze methode is goedkoper in transport en het sap is langer houdbaar.
Westen - Import en Verwerking
Het Westen importeert de handsinaasappels en het geconcentreerde sinaasappelsap. Europese sapfabrieken verwerken het geconcentreerde sap en maken er frisdrank of vruchtensap van. Fabrieken kunnen er water, koolzuurhoudend gas en extra suiker aan toevoegen. Naast sinaasappels uit ontwikkelingslanden worden ook in Europese landen sinaasappels verbouwd. Dit gebeurt in zuidelijke landen als Spanje en Italië.
Westen – Detailhandel
Handsinaasappels worden in een netje verkocht in de supermarkt. Verschillende sap- en frisdrankfabrikanten gebruiken geconcentreerd sap voor hun merkproducten.
Kinderarbeid
In Zuid-Afrika werken kinderen op sinaasappelplantages, wat in strijd is met de wet. Het zijn kinderen van ouders met boerderijen. De kinderen stoppen met school om in de sinaasappelindustrie te gaan werken. Bomen snoeien, sinaasappels plukken en tillen van zware kratten behoren tot de werkzaamheden
Gebrek aan kennis, ervaring en techniek
Lokale handelaren en groothandelaren bepalen in China de sinaasappelprijs. Boeren krijgen daardoor onvoldoende geld voor hun product. Doordat er geen vastgestelde minimumprijs is kunnen zij moeizaam financieel rondkomen. Arbeiders kunnen niet genoeg betaald worden en er is geen geld voor kennis, nieuw gereedschap en materiaal.
Veel sinaasappels in China bederven voordat ze op de markt komen. Sinaasappelsapfabrieken zijn klein en hebben onvoldoende capaciteit in verhouding tot de te verwerken sinaasappels. Het materiaal dat ze hebben voldoet niet aan de internationale standaard. Er is ook een gebrek aan transport- en opslagfaciliteiten. Veel sinaasappels kunnen daarom niet gewassen, gekoeld en/of goed ingepakt voordat ze op de markt komen. Voor slechts 20% van de sinaasappels zijn er koelmogelijkheden. Investeren in kennis en techniek gaat moeizaam omdat er onvoldoende krediet verschaffende faciliteiten zijn.
Dominerende marktleiders
Brazilië is het grootste sinaasappelproducerende land en daarmee dominant in de sector. Andere landen worden weg geconcurreerd. In Brazilië hebben vier marktleiders in de sinaasappelsapindustrie bijna 75% van de markt in handen. In Egypte is 80% van de sinaasappelexport in handen van vier grote bedrijven. Zo’n 20% is in handen van twintig kleinere bedrijven. Kleinere bedrijven maken weinig kans op de sinaasappelmarkt.
Invoerrechten
De EU heeft methodes ter bescherming van haar eigen sinaasappelindustrie.
• Als eerste door invoertarieven te hanteren op sinaasappels die in Europa ingevoerd worden tijdens het sinaasappelseizoen. Buiten het seizoen zijn de invoertarieven lager. Het Spaanse en Italiaanse seizoen ligt tussen oktober en juni. Het invoertarief is dan 16%. In de andere maanden ligt het tarief op slechts 3,2%. Door deze prijs te vragen zijn sinaasappels van buiten de EU altijd duurder dan van landen binnen de EU.
• Een tweede methode is het hanteren van een maximale quota. De EU koopt niet meer dan een bepaalde hoeveelheid sinaasappels in. Dit ligt ongeveer op een maximum van 20.000.
• Ten slotte voert de EU een hoog tarief bij de verwerkte sinaasappel, een voorbeeld is sap. Het is goedkoper voor de EU de sinaasappel in EU-landen te verwerken in plaats van verwerkte producten in te kopen. Het verkopen van verwerkte sinaasappelproducten aan de EU is daardoor duur. Op deze manier wordt de voornaamste meerwaarde op het product gecreëerd door de EU.
Dumpen
Het komt voor dat een land zijn overdaad aan sinaasappels verkoopt aan een ander land, voor een prijs die lager is dan de lokale prijs. Dit wordt dumpen genoemd. De lokale markt kan zo niet concurreren met de gedumpte producten. In Albanië is hierdoor de sinaasappelmarkt ingestort in de periode tussen 1990 en 2003. Goedkope Griekse en Italiaanse sinaasappels werden hier verkocht voor dumpprijzen. In 2006 zijn Braziliaanse sinaasappels gedumpt op de Amerikaanse markt voor 10 a 60% onder de marktwaarde.
Fairtrade
Sinaasappels die volgens de Max Havelaar principes verkocht worden zijn fair geproduceerd. Er wordt rekening gehouden met arbeiders, gezondheid, onkruid- en ongediertebestrijding en natuur. In Zuid-Afrika en Egypte zijn zeven plantages en coöperaties die onder de handelsvoorwaarden van Max Havelaar sinaasappelen exporteren.
In september 2005 hebben AgroFair en Solidaridad Fairtrade Oké sinaasappels op de markt gebracht in Nederland. Deze sinaasappels dragen het Max Havelaar label. AgroFair importeert fair trade fruit en zorgt voor afzet op de Europese markt. Solidaridad is een ontwikkelingsorganisatie die eerlijke handel in beweging brengt. Zij kopen sinaasappels in uit Zuid-Afrika, Argentinië en Marokko. Met de opbrengst wordt geïnvesteerd in lokale gemeenschappen, gezondheidszorg, educatie en rechten van de vrouw. Er zijn Oké sinaasappels die ook biologisch zijn en zonder chemische bestrijdingsmiddelen worden geteeld. Deze sinaasappels krijgen het EKO keurmerk.
Rainforest Alliance
Dit is een keurmerk met het doel biodiversiteit te behouden waar agrarische productie plaatsvindt. Bijvoorbeeld het Britse bedrijf Innocent kan faire vruchtensappen produceren doordat zij kunnen inkopen bij sinaasappelplantages die gecertificeerd zijn door Rainforest Alliance. Rainforest Alliance streeft naar duurzame leefomstandigheden voor boeren. Dit doet Rainforest Alliance door het beleid van bedrijven, consumentengedrag en het gebruik van land te beïnvloeden. Dit keurmerk legt de nadruk op milieu en arbeidsomstandigheden bij productie van grondstoffen. Rainforest Alliance gaat voor verbetering van natuurlijke omgeving, lokale bevolking en boeren. Zij geloven dat een duurzame omgeving en maatschappij bijdraagt aan een betere wereld.
English
